hulya
25-01-2008, 05:11
Sultan III. Selim (http://tr.wikipedia.org/wiki/III._Selim)'in yanında yetişmiş olan Sultan II. Mahmut ondan etkilenmiş, padişahlığı döneminde de ıslahatlar yapmanın gerekliliğine inanmıştı. Askeri ve İdari alanda ıslahatlar yapmaya çalışan Sultan II. Mahmut,Sekban-ı Cedid (http://tr.wikipedia.org/wiki/Sekban-%C4%B1_Cedid) adı verilen yeni bir askeri teşkilat kurdu (14 Ekim (http://tr.wikipedia.org/wiki/14_Ekim)1808 (http://tr.wikipedia.org/wiki/1808)). Ancak yeniçeriler (http://tr.wikipedia.org/wiki/Yeni%C3%A7eri) kendilerine tehlike olabilecek alternatif bir askeri kuvvet istemiyorlardı. Ayaklanarak Sekban-ı Cedid (http://tr.wikipedia.org/wiki/Sekban-%C4%B1_Cedid)'in kaldırılmasını sağladılar.
(http://tr.wikipedia.org/wiki/Resim:Sultan_Mahmud_II_of_the_Ottoman_Empire.jpg)
Eşkinci adı verilen yeni bir askeri teşkilat kuran Sultan II. Mahmut'a karşı yeni bir yeniçeri ayaklanması oldu. Sultan II. Mahmut, artık Osmanlı Devleti (http://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanl%C4%B1_Devleti) için kanayan bir yara haline gelen yeniçeri (http://tr.wikipedia.org/wiki/Yeni%C3%A7eri) ocaklarını Vaka-i Hayriye (http://tr.wikipedia.org/wiki/Vaka-i_Hayriye) adı verilen olayla ortadan kaldırıldı (15 Haziran (http://tr.wikipedia.org/wiki/15_Haziran)1826 (http://tr.wikipedia.org/wiki/1826)). Yeniçeri (http://tr.wikipedia.org/wiki/Yeni%C3%A7eri) ocağı kaldırıldıktan sonra, onun yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye (http://tr.wikipedia.org/wiki/Asakir-i_Mansure-i_Muhammediye) adı verilen yeni bir askeri teşkilat oluşturuldu.
Yapılan yeniliklerin merkezden uzakta bulunan valiler ve idareciler tarafından da benimsenmesi gerektiğine inanan Alemdar Mustafa Paşa (http://tr.wikipedia.org/wiki/Alemdar_Mustafa_Pa%C5%9Fa) Sultan II. Mahmut döneminde Ayanlarla Sened-i İttifak (http://tr.wikipedia.org/wiki/Sened-i_%C4%B0ttifak)'ı imzaladı. Buna göre ayanlar (http://tr.wikipedia.org/wiki/Ayan) merkeze sadık kalacak ve yenilik hareketlerini destekleyecek, padişahlar da ayanların elde etmiş oldukları hakları tanıyacaktı. Sened-i İttifak (http://tr.wikipedia.org/wiki/Sened-i_%C4%B0ttifak) ile ayanlar, padişahın (http://tr.wikipedia.org/wiki/Padi%C5%9Fah) mutlak otoritesine karşı siyasi bir meşruiyet kazanmış oluyorlardı. Padişah (http://tr.wikipedia.org/wiki/Padi%C5%9Fah) otoritesinin başka herhangi bir güçle ortaklık kabul etmesi mümkün değildi ve Osmanlı (http://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanl%C4%B1) idari yapısının hem ruhuna hem de tabiatına aykırıydı. Bu sebeple zaten ölü doğan Sened-i İttifak (http://tr.wikipedia.org/wiki/Sened-i_%C4%B0ttifak) çok uzun ömürlü olmadı. Kısa bir süre sonra Sultan II. Mahmut, idareyi tamamen eline alarak ayanları bir bir ortadan kaldırarak merkezi otoriteyi güçlendirmeye çalışmıştır.
Osmanlı Devleti'ndeki çöküşü farkeden II. Mahmut, hayatı boyunca imparatorluğu batı düzenine uydurmaya çalıştı. Böylece, olumsuz gidişi durduracağını düşünüyordu. Bunun için çıkarttığı kıyafet kanunuyla (3 Mart (http://tr.wikipedia.org/wiki/3_Mart)1829 (http://tr.wikipedia.org/wiki/1829)) devlet memurlarının kavuk, sarık, şalvar ve çarık giymelerini yasakladı. Bunların yerine fes, pantolon, ceket giyilecekti. Buna karşı çıkanları şiddetle cezalandırdı. Saray yaşayışını değiştirerek Avrupalı hükümdarlar gibi davrandı; setre pantolon giydi, sakalını kısa kestirdi, resmini devlet kurumlarına astırdı. Bu değişikliklerin lüzumunu anlayamayan halk, II. Mahmut'u "gavur padişah" diyerek andı. Batılı kurumların çalışmalarından esinlenerek yalnız erkekleri belirten nüfus sayımı yaptırttı (1831 (http://tr.wikipedia.org/wiki/1831)). Böylece yeni kurduğu ordunun devamını sağlayacak insan ve servet durumunu öğrendi. Bu sayım sonucunda 4 milyon Hristiyan (http://tr.wikipedia.org/wiki/Hristiyan) ve 8 milyon Müslüman (http://tr.wikipedia.org/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman) tespit edildi. AyrıcaAnadolu (http://tr.wikipedia.org/wiki/Anadolu)'da 2.500.000'dan fazla, Rumeli (http://tr.wikipedia.org/wiki/Rumeli)'de de 1.500.000 erkek vatandaşın yaşadığı tespit edildi.
Avrupa (http://tr.wikipedia.org/wiki/Avrupa)'nın önemli şehirlerinde daimi elçilikler kurdurttu. İlk resmi gazete olan Takvim-i Vekayi (http://tr.wikipedia.org/wiki/Takvim-i_Vekayi)'nin çıkmasını sağladı(1 Kasım (http://tr.wikipedia.org/wiki/1_Kas%C4%B1m)1831 (http://tr.wikipedia.org/wiki/1831)). Medreselerin yanında Avrupalı (http://tr.wikipedia.org/wiki/Avrupa) tarz eğitim veren yeni okullar açıldı ve Avrupa (http://tr.wikipedia.org/wiki/Avrupa)'ya öğrenciler gönderildi. Avrupa hükumet düzenini benimseyerek Divan teşkilatını kaldırdı ve onun yerine bakanlıklar (nazırlık) kurdu. 30 Mart (http://tr.wikipedia.org/wiki/30_Mart)1838 (http://tr.wikipedia.org/wiki/1838)'de Sadrazamlık (http://tr.wikipedia.org/wiki/Sadrazam) makamına "Başvekalet", Sadrazama (http://tr.wikipedia.org/wiki/Sadrazam) "Başvekil" denilmesi kararlaştırıldı. Ölen ya da azledilen devlet memurlarının mallarına el konması anlamına gelen "Müsadere" usulünü kaldırdı. Ayrıca Devlete ıslahat hareketlerinde yardımcı olmak, yeni teklifler getirmek, memurların terfi ve yargılanmasıyla uğraşmak üzere Darü'ş Şuray-ı Bab-ı Ali kuruldu. Başvekalet, Maliye, Dahiliye, Hariciye, Evkaf nezaretleri gibi teşekküller hep onun emriyle kuruldu. Askeri konuları görüşmekle görevli Dar-ı Şura-yı Askeri, sivil görevlilerin yargılanması ve hükumetle halk arasında davaların görüşülmesi için Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliye kuruldu. Bir fermanla ilköğrenimin zorunlu ve parasız olduğunu ilan etti. Rüştiyeler (orta okul) ve devlet memurlarının yetişmesi için Mekteb-i Maarif-i Adliye kuruldu. Tıbbiye ve Harbiye okulları açıldı. Bu okullar için yabancı kaynaklı eserler Osmanlıca'ya çevrildi.
Posta teşkilatının kurulması ve Karantina uygulaması da yine Sultan II. Mahmut döneminde gerçekleştirildi. Avrupalı (http://tr.wikipedia.org/wiki/Avrupa) tüccarlarla rekabet edebilmeleri için Türk (http://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrk) tüccarlara gümrük kolaylıkları getirildi. Ülke içinde ve dışında yapılacak seyahatlar için, bazı esaslar kabul edildi. Buna göre ülke içinde seyahat yapacak yurttaşlar mürur teskeresi (geçiş belgesi) taşıyacaklar, ülke dışına çıkacak yurttaşlar da Hariciye Nezaretinden (Dış İşleri Bakanlığı) pasaport alacaklardı.
Böylece II. Mahmut ıslahata yönelik icraatıyla Tanzimatın (http://tr.wikipedia.org/wiki/Tanzimat)kapısını açmıştır.
(http://tr.wikipedia.org/wiki/Resim:Sultan_Mahmud_II_of_the_Ottoman_Empire.jpg)
Eşkinci adı verilen yeni bir askeri teşkilat kuran Sultan II. Mahmut'a karşı yeni bir yeniçeri ayaklanması oldu. Sultan II. Mahmut, artık Osmanlı Devleti (http://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanl%C4%B1_Devleti) için kanayan bir yara haline gelen yeniçeri (http://tr.wikipedia.org/wiki/Yeni%C3%A7eri) ocaklarını Vaka-i Hayriye (http://tr.wikipedia.org/wiki/Vaka-i_Hayriye) adı verilen olayla ortadan kaldırıldı (15 Haziran (http://tr.wikipedia.org/wiki/15_Haziran)1826 (http://tr.wikipedia.org/wiki/1826)). Yeniçeri (http://tr.wikipedia.org/wiki/Yeni%C3%A7eri) ocağı kaldırıldıktan sonra, onun yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye (http://tr.wikipedia.org/wiki/Asakir-i_Mansure-i_Muhammediye) adı verilen yeni bir askeri teşkilat oluşturuldu.
Yapılan yeniliklerin merkezden uzakta bulunan valiler ve idareciler tarafından da benimsenmesi gerektiğine inanan Alemdar Mustafa Paşa (http://tr.wikipedia.org/wiki/Alemdar_Mustafa_Pa%C5%9Fa) Sultan II. Mahmut döneminde Ayanlarla Sened-i İttifak (http://tr.wikipedia.org/wiki/Sened-i_%C4%B0ttifak)'ı imzaladı. Buna göre ayanlar (http://tr.wikipedia.org/wiki/Ayan) merkeze sadık kalacak ve yenilik hareketlerini destekleyecek, padişahlar da ayanların elde etmiş oldukları hakları tanıyacaktı. Sened-i İttifak (http://tr.wikipedia.org/wiki/Sened-i_%C4%B0ttifak) ile ayanlar, padişahın (http://tr.wikipedia.org/wiki/Padi%C5%9Fah) mutlak otoritesine karşı siyasi bir meşruiyet kazanmış oluyorlardı. Padişah (http://tr.wikipedia.org/wiki/Padi%C5%9Fah) otoritesinin başka herhangi bir güçle ortaklık kabul etmesi mümkün değildi ve Osmanlı (http://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanl%C4%B1) idari yapısının hem ruhuna hem de tabiatına aykırıydı. Bu sebeple zaten ölü doğan Sened-i İttifak (http://tr.wikipedia.org/wiki/Sened-i_%C4%B0ttifak) çok uzun ömürlü olmadı. Kısa bir süre sonra Sultan II. Mahmut, idareyi tamamen eline alarak ayanları bir bir ortadan kaldırarak merkezi otoriteyi güçlendirmeye çalışmıştır.
Osmanlı Devleti'ndeki çöküşü farkeden II. Mahmut, hayatı boyunca imparatorluğu batı düzenine uydurmaya çalıştı. Böylece, olumsuz gidişi durduracağını düşünüyordu. Bunun için çıkarttığı kıyafet kanunuyla (3 Mart (http://tr.wikipedia.org/wiki/3_Mart)1829 (http://tr.wikipedia.org/wiki/1829)) devlet memurlarının kavuk, sarık, şalvar ve çarık giymelerini yasakladı. Bunların yerine fes, pantolon, ceket giyilecekti. Buna karşı çıkanları şiddetle cezalandırdı. Saray yaşayışını değiştirerek Avrupalı hükümdarlar gibi davrandı; setre pantolon giydi, sakalını kısa kestirdi, resmini devlet kurumlarına astırdı. Bu değişikliklerin lüzumunu anlayamayan halk, II. Mahmut'u "gavur padişah" diyerek andı. Batılı kurumların çalışmalarından esinlenerek yalnız erkekleri belirten nüfus sayımı yaptırttı (1831 (http://tr.wikipedia.org/wiki/1831)). Böylece yeni kurduğu ordunun devamını sağlayacak insan ve servet durumunu öğrendi. Bu sayım sonucunda 4 milyon Hristiyan (http://tr.wikipedia.org/wiki/Hristiyan) ve 8 milyon Müslüman (http://tr.wikipedia.org/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman) tespit edildi. AyrıcaAnadolu (http://tr.wikipedia.org/wiki/Anadolu)'da 2.500.000'dan fazla, Rumeli (http://tr.wikipedia.org/wiki/Rumeli)'de de 1.500.000 erkek vatandaşın yaşadığı tespit edildi.
Avrupa (http://tr.wikipedia.org/wiki/Avrupa)'nın önemli şehirlerinde daimi elçilikler kurdurttu. İlk resmi gazete olan Takvim-i Vekayi (http://tr.wikipedia.org/wiki/Takvim-i_Vekayi)'nin çıkmasını sağladı(1 Kasım (http://tr.wikipedia.org/wiki/1_Kas%C4%B1m)1831 (http://tr.wikipedia.org/wiki/1831)). Medreselerin yanında Avrupalı (http://tr.wikipedia.org/wiki/Avrupa) tarz eğitim veren yeni okullar açıldı ve Avrupa (http://tr.wikipedia.org/wiki/Avrupa)'ya öğrenciler gönderildi. Avrupa hükumet düzenini benimseyerek Divan teşkilatını kaldırdı ve onun yerine bakanlıklar (nazırlık) kurdu. 30 Mart (http://tr.wikipedia.org/wiki/30_Mart)1838 (http://tr.wikipedia.org/wiki/1838)'de Sadrazamlık (http://tr.wikipedia.org/wiki/Sadrazam) makamına "Başvekalet", Sadrazama (http://tr.wikipedia.org/wiki/Sadrazam) "Başvekil" denilmesi kararlaştırıldı. Ölen ya da azledilen devlet memurlarının mallarına el konması anlamına gelen "Müsadere" usulünü kaldırdı. Ayrıca Devlete ıslahat hareketlerinde yardımcı olmak, yeni teklifler getirmek, memurların terfi ve yargılanmasıyla uğraşmak üzere Darü'ş Şuray-ı Bab-ı Ali kuruldu. Başvekalet, Maliye, Dahiliye, Hariciye, Evkaf nezaretleri gibi teşekküller hep onun emriyle kuruldu. Askeri konuları görüşmekle görevli Dar-ı Şura-yı Askeri, sivil görevlilerin yargılanması ve hükumetle halk arasında davaların görüşülmesi için Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliye kuruldu. Bir fermanla ilköğrenimin zorunlu ve parasız olduğunu ilan etti. Rüştiyeler (orta okul) ve devlet memurlarının yetişmesi için Mekteb-i Maarif-i Adliye kuruldu. Tıbbiye ve Harbiye okulları açıldı. Bu okullar için yabancı kaynaklı eserler Osmanlıca'ya çevrildi.
Posta teşkilatının kurulması ve Karantina uygulaması da yine Sultan II. Mahmut döneminde gerçekleştirildi. Avrupalı (http://tr.wikipedia.org/wiki/Avrupa) tüccarlarla rekabet edebilmeleri için Türk (http://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrk) tüccarlara gümrük kolaylıkları getirildi. Ülke içinde ve dışında yapılacak seyahatlar için, bazı esaslar kabul edildi. Buna göre ülke içinde seyahat yapacak yurttaşlar mürur teskeresi (geçiş belgesi) taşıyacaklar, ülke dışına çıkacak yurttaşlar da Hariciye Nezaretinden (Dış İşleri Bakanlığı) pasaport alacaklardı.
Böylece II. Mahmut ıslahata yönelik icraatıyla Tanzimatın (http://tr.wikipedia.org/wiki/Tanzimat)kapısını açmıştır.
