Peptik Ülser


PEPTİK ÜLSER NEDİR?


Ülserler organ üzerinde oluşan yara veya çukurlardır. Küçük, kırmızı kraterlere benzer bir yapıları vardır. Duodenal ülserler ile gastrik (mide) ülserlerin tamamına genel olarak peptik ülser adı verilir.
Sindirim işlemi sırasında besinlerin parçalanmasını sağlamak için mide tarafından asit üretilir. Mide ve duodenum (onikiparmak bağırsağı) yapışkan bir sıvı tabakası yardımıyla bu asitten korunurlar. Bu tabaka zarar gördüğü takdirde, yüzeyin altında kalan hassas doku aside maruz kalır. Böylece mide duvarında ve duodenum'da oluşan tahribat sonucu ülser oluşabilir.
Duodenal ülserler, gastrik ülserlerden daha yaygın olmakla beraber çoğunlukla 20-45 yaşları arasında oluşurlar ve genellikle erkeklerde meydana gelirler. 50 yaşın üzerindeki kişilerde gastrik ülser görülme olasılığı daha fazladır.


BELİRTİLERİ NELERDİR?


Bazı insanlar herhangi bir belirti ile karşılaşmadıkları için peptik ülserleri olup olmadığını anlamazlar. Hafif belirtiler ise hazımsızlık veya mide yanması gibi yanlış değerlendirmelere yol açabilir.

Peptik ülser belirtileri;
Üst karın bölgesinde ve bazen de göğüs kısmında hissedilen ağrı veya yanma hissi. Duodenal ülsere bağlı olarak oluşan ağrı, mide boş olduğu zaman daha şiddetlidir ve yemek yeme ile azalır ancak birkaç saat içinde tekrar ortaya çıkar.
Gastrik ülsere bağlı olarak oluşan ağrı yemek yedikten sonra şiddetini artırır.
Mideden yemek borusuna kaçan yiyeceklerden dolayı yutkunmada ve kusmada zorluk oluşur.
Özellikle yemeklerde sonra şişkinlik, kusacak gibi olmak ve halsizlik görülebilir.
Mide bulantısı ve kusma
İştahsızlık ve kilo kaybı
Şiddetli ülserler çok ağrılı olup kanayabilirler. Eğer aşağıdaki belirtilerden herhangi birine sahipseniz hemen doktorunuza başvurunuz.

Kan kusma: Eğer ülser kanarsa ve kanın bir kısmı sindirime karışırsa, ağızdan gelen kan rengi koyu kahverengi görülür.
Koyu renkli dışkı kanayan bir ülseri işaret etmektedir.
Ani ve şiddetli karın ağrısı görülebilir.

Bu belirtiler ciddi bir sorunu işaret ediyor olabilir. Mutlaka doktorunuza başvurunuz.



SEBEPLERİ NELERDİR?


1. Helicobacter Pylori (HP)

Ülserlerin çoğu Helicobacter Pylori adı verilen bir bakteri tarafından oluşur. Helicobacter Pylori insanlar arasından oldukça yaygın bir enfeksiyondur ancak enfekte olan kişinin ve bakterinin özellikleri göre değişkenlik gösterir ve her zaman ülsere neden olmaz.

HP besinler ve su yoluyla yayılır. Tükürükte de bulunduğu için ağızdan ağza bulaşma ihtimali de vardır.

HP, mide ve duodenum'u çevreleyen yapışkan sıvı tabakasında yaşar. Buna bağlı olarak mide daha fazla asit üretir ve böylece hassas yapıdaki mide duvarının zarar görme olasılığı artar. HP nedeniyle koruyucu mukoza zayıflar ve mide ile duodenum'u koruyamaz hale gelir.

Helicobacter Pylori mide hücrelerine de tutunarak midenin savunma mekanizmasını zayıflatabilir, böylece enfekte olan bölgede enflamasyon oluşur. Midedeki HP'nin tamamen temizlenmesi ve tekrar ülser oluşumunu engellemek için medikal tedavi gereklidir.

2. Non-Steroidal Antienflamatuar İlaçlar (NSAİİ)

Aspirin ve ibuprofen gibi bazı ilaçlar, asidin zararlı etkilerine karşı mideyi savunmasız bırakabilirler.
Bu tür ilaçlar hafif ağrıları geçirmek için kullanılırlar. Midenin koruyucu mukozayı oluşturmasını engellemekle beraber, mideye kan akışını da etkilerler.

3. Genetik Faktörler

Bazı insanların ailelerinde de peptik ülser hikayesi olması, hastalığın genetik faktörlere bağlı olarak gelişebildiği düşüncesini ortaya çıkarmaktadır.

4. Sigara ve Alkol

Sigara ve alkol kullanımı mide duvarını tahriş ederek ve mukozanın koruma etkisini azaltarak, peptik ülser oluşumuna katkıda bulunabilir.

5. Stres

Stres ülsere sebep olmamakla beraber, varolan ülser durumlarında belirtilerin daha da şiddetli olmasına neden olur. Strese karşılık vermek için daha fazla asit üretmeye başlayan mideye karşılık belirtiler ve şikayetler artar.

NASIL TEŞHİS EDİLİR?


Helicobacter Pylori ile enfeksiyon söz konusu olduğunda, bu bakteri ile savaşmak için vücut antikor üretimine geçer. Kan testi yardımıyla bu durum kolaylıkla belirlenebilir.

Peptik ülser teşhisi üst gastrointestinal sistem (GİS) endoskopisi adı verilen yöntemle de yapılabilir. Bu yöntemde, esnek bir alet midenin içini görüntüleyebilmek için ağız yolundan mideye gönderilir. Bu işlem sırasında HP varlığını ve aynı belirtileri gösteren mide kanseri ihtimalini araştırmak için mideden biyopsi alınabilir.

Teşhis için röntgen yöntemi de kullanılabilir ancak bu durumda doku örneği alınamaz.

alternatif olarak, nefes testi uygulanabilir. Hastaya HP tarafından parçalanan bir madde içirilir. Eğer bakteri ortamda mevcutsa parçalanma gerçekleşir ve açığa çıkan kimyasal maddelerin nefeste oluşturduğu koku bir aygıt yardımıyla teşhis edilir.


TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?


Helicobacter Pylori saptanan hastalarda, proton pompa inhibitörleri antibiyotiklerle birlikte HP'yi yok etmede ( eradikasyon ) kullanılmaktadır.

İlaçla tedaviyi yanıt vermeyen ülserlerde genellikle ameliyat tercih edilir.


NASIL ÖNLENEBİLİR?


Sigara ve alkol kullanımı ülser gelişme olasılığı artırır. Ülser oluşumunu engellemek için sigara kullanımı bırakılmalı, alkol kullanımı ise sınırlandırılmalıdır.

Bazı insanlar NSAİİ'a karşı yüksek hassasiyet gösterirler. alternatif tedavi yöntemleri için doktorunuza başvurunuz.



[Sadece Kayıtlı Üyelerimiz Linkleri Görebilmektedirler]