zeneros
02-06-2006, 03:19
http://resim.haberarsivi.com/2006/5/9803.jpg
Astronomlar Neptün’ün dev uydusu Triton’un bağımsız bir göktaşıyken bir başka göktaşıyla çarpışarak gezegenin yörüngesine girdiği fikrini ortaya attı.
Neptün’ün Triton gibi büyük bir göktaşını nasıl kütleçekim alanına dahil ettiği astronomlar için soru işareti özelliği taşıyor. Araştırmayı yürüten University of Maryland astronomları Craig Agnor ve Douglas Hamilton, Kuiper Kuşağı’ndaki göktaşlarının özgün yapısını açıklayan bir başka teoriyi Triton’a uyarladı.
Son yıllarda yapılan gözlemlerde, Güneş Sistemi’nin dış kısımlarındaki Kuiper Kuşağı’nda irili ufaklı göktaşlarının birbirleriyle çiftli oluşturdukları tezi ağırlık kazandı. Uydunun alışılmadık konumunu açıklayan yeni teze göre, dev göktaşı Triton da Güneş Sistemi’nin ilk çağlarında bir başka göktaşı ile bir çift oluşturuyordu.
TRİTON’UN ÖZGÜN YAPISI
Güneş Sistemi’ndeki dev gaz gezegenleri Jüpiter, Satürn, Uranüs and Neptün’ün uyduları düzenli ve serbest olmak üzere iki ayrı grupta ele alınıyor. Düzenli uydular, gezegenin ekvatoruyla aynı düzlemde, ona daha yakın bir mesafede dönüyor. Bu tip uyduların Güneş Sistemi’nin ilk zamanlarında gezegenlerinin artık gazlarından oluştukları varsayılıyor.
‘SERBEST UYDU’ TRİTON
Serbest uydular ise, gezegenden daha uzakta konumlanırken yörüngeleri de genellikle gezegenin dönüş yönünün tersine oluyor. Bilim insanları, bu tip uyduların Güneş Sistemi’nin ilk çağlarında serbest göktaşları iken, bir şekilde gazdan gezegenlerin kütleçekimine kapıldıklarını tahmin ediyor.
Serbest uyduların oluşumuyla ilgili çeşitli tezler var, ancak bunların hiçbiri Triton’un Neptün’ün yörüngesine nasıl kapılmış olabileceğini açıklamaya yetmiyor.
KENDİNE DENK BİR ÇARPAN
Bir açıklama şöyle; Triton, Neptün tarafından kapılmadan önce kendi serbest dönüşünde enerji kaybına uğramış ve böylece de Neptün’ün kütleçekimine zayıf hale gelmiş olabilir. Neptün.
Bu enerji kaybının nedeni olarak da bir başka uyduya çarpması güçlü bir ihtimal. Teorinin sahibi Dr. Hamilton’a göre bu ancak kendi kütlesine denk bir uyduya çarpmasıyla mümkün: “Zira, kendinden küçük bir uyduya çarpması enerji kaybı yaratmaya yetmezken, kendinden büyük bir uyduya çarpması ise onu parçalardı”.
Agnor ve Hamilton böyle bir senaryonun ancak çiftli bir eş-göktaşı sisteminde mümkün olduğunu ve Kuiper Kuşağı’nın göktaşı yapısının tam anlamıyla bu savı destekleyecek nitelikte olduğuna vurgu yapıyor.
EŞİNİN AKIBETİ MEÇHUL
Dr. Hamilton’un senaryosunda Triton eşiyle beraber Neptün’e yaklaştığında gezegenin kütleçekimine girerken eşi de devre dışı kalıyor. Peki, Triton’un eşine ne oldu? Yanıtını yine Dr. Hamilton veriyor: “Bir ihtimalle Neptün’ün gaz kütlesine dahil oldu veya Kuiper Kuşağı’nda kayboldu gitti."
Astronomlar Neptün’ün dev uydusu Triton’un bağımsız bir göktaşıyken bir başka göktaşıyla çarpışarak gezegenin yörüngesine girdiği fikrini ortaya attı.
Neptün’ün Triton gibi büyük bir göktaşını nasıl kütleçekim alanına dahil ettiği astronomlar için soru işareti özelliği taşıyor. Araştırmayı yürüten University of Maryland astronomları Craig Agnor ve Douglas Hamilton, Kuiper Kuşağı’ndaki göktaşlarının özgün yapısını açıklayan bir başka teoriyi Triton’a uyarladı.
Son yıllarda yapılan gözlemlerde, Güneş Sistemi’nin dış kısımlarındaki Kuiper Kuşağı’nda irili ufaklı göktaşlarının birbirleriyle çiftli oluşturdukları tezi ağırlık kazandı. Uydunun alışılmadık konumunu açıklayan yeni teze göre, dev göktaşı Triton da Güneş Sistemi’nin ilk çağlarında bir başka göktaşı ile bir çift oluşturuyordu.
TRİTON’UN ÖZGÜN YAPISI
Güneş Sistemi’ndeki dev gaz gezegenleri Jüpiter, Satürn, Uranüs and Neptün’ün uyduları düzenli ve serbest olmak üzere iki ayrı grupta ele alınıyor. Düzenli uydular, gezegenin ekvatoruyla aynı düzlemde, ona daha yakın bir mesafede dönüyor. Bu tip uyduların Güneş Sistemi’nin ilk zamanlarında gezegenlerinin artık gazlarından oluştukları varsayılıyor.
‘SERBEST UYDU’ TRİTON
Serbest uydular ise, gezegenden daha uzakta konumlanırken yörüngeleri de genellikle gezegenin dönüş yönünün tersine oluyor. Bilim insanları, bu tip uyduların Güneş Sistemi’nin ilk çağlarında serbest göktaşları iken, bir şekilde gazdan gezegenlerin kütleçekimine kapıldıklarını tahmin ediyor.
Serbest uyduların oluşumuyla ilgili çeşitli tezler var, ancak bunların hiçbiri Triton’un Neptün’ün yörüngesine nasıl kapılmış olabileceğini açıklamaya yetmiyor.
KENDİNE DENK BİR ÇARPAN
Bir açıklama şöyle; Triton, Neptün tarafından kapılmadan önce kendi serbest dönüşünde enerji kaybına uğramış ve böylece de Neptün’ün kütleçekimine zayıf hale gelmiş olabilir. Neptün.
Bu enerji kaybının nedeni olarak da bir başka uyduya çarpması güçlü bir ihtimal. Teorinin sahibi Dr. Hamilton’a göre bu ancak kendi kütlesine denk bir uyduya çarpmasıyla mümkün: “Zira, kendinden küçük bir uyduya çarpması enerji kaybı yaratmaya yetmezken, kendinden büyük bir uyduya çarpması ise onu parçalardı”.
Agnor ve Hamilton böyle bir senaryonun ancak çiftli bir eş-göktaşı sisteminde mümkün olduğunu ve Kuiper Kuşağı’nın göktaşı yapısının tam anlamıyla bu savı destekleyecek nitelikte olduğuna vurgu yapıyor.
EŞİNİN AKIBETİ MEÇHUL
Dr. Hamilton’un senaryosunda Triton eşiyle beraber Neptün’e yaklaştığında gezegenin kütleçekimine girerken eşi de devre dışı kalıyor. Peki, Triton’un eşine ne oldu? Yanıtını yine Dr. Hamilton veriyor: “Bir ihtimalle Neptün’ün gaz kütlesine dahil oldu veya Kuiper Kuşağı’nda kayboldu gitti."
